Moc krytyczna, a funkcjonalna moc progowa

Napisał:  niedziela, 23 luty 2014 08:15

Dr Andrew Coggan w 2004 roku okreslił „7 grzechów głównych”, czyli 7 metod wyznaczania wartości funkcjonalnej mocy progowej i uszeregował je w następujący sposób (od metody najdokładniejszej do najmniej dokładnej):

1. na podstawie mocy średniej z indywidualnej jazdy na czas o długości około 1 godziny,

2. na podstawie mocy, jaką jesteśmy w stanie generować podczas długich interwałów,

3. na podstawie testowania i analizy mocy krytycznej,

4. na podstawie mocy znormalizowanej z ciężkiego wyścigu o długości około 1 godziny,

5. na podstawie pomiarów stężenia kwasu mlekowego we krwi,

6. na podstawie rozkładu mocy z kilku jazd,

7. na podstawie rozkładu mocy z pojedynczej jazdy.

O ile wyniki uzyskane na podstawie poprawnie zrealizowanej godzinnej czasówki będą najbliższe aktualnej wartości funkcjonalnej mocy progowej, to już poprawna realizacja owej czasówki, czy wplecenie jej w plan treningowy może być problematyczna.

Niejedną osobę zadziwi brak w owym zestawieniu metody Huntera Allena, którą umieszczono w książce Training and racing with power meter. Otóż okazuje się, że 95% mocy średniej z 20-minutowej czasówki (poprzedzonej 5-minutową czasówką) nie zawsze odpowiada aktualnej wartości funkcjonalnej mocy progowej. W zależności od wielu czynników wynik mocy średniej z 20-minutowej czasówki należałoby pomożyć przez współczynnik zawierający się w przedziale od 0,90 do 0,99. Ale jaki dokładnie? Wątpliwości te rozwiewa metoda mocy krytycznej.

Pojęcie mocy krytycznej zdefiniowane zostało w 1965 roku przez H. Monoda i J. Scherrera, jako poziom mocy, który może być utrzymany przez długi okres czasu bez narastania zmęczenia. Z czasem okazało się, że teza ta jest prawidłowa dla okresu około 60 minut. Zależność między generowaną mocą i czasem, przez jaki owa moc może być generowana jest hiperboliczna i można ją opisąc poniższym wzorem:

wzor 1

gdzie CP to składowa tlenowa (aerobowa), czyli moc krytyczna mierzona w watach, a AWC to składowa beztlenowa (anaerobowa) wyrażona w dżulach.

Ponieważ moc jest ilorazem pracy i czasu, mnożąc obydwie strony równania przez czas otrzymamy liniową postać tej zależności:

wzor 2

Z powyższej zależności oraz badań zespołu Housha (1990) wynika, że przeprowadzenie dwóch czasówek o długościach 3-10 minut oraz 15-30 minut (Coggan nie zaleca czasówek dłuższych niż 20 minut) w odstępie czasu ponad 5 minut (jednakże wykonanych możliwie blisko siebie w czasie, na przykład jednego dnia) wystarcza do określenia godzinnej mocy krytycznej będącej bliskim odpowiednikiem funkcjonalnej mocy progowej.

Hunter Allen zaleca przeprowadzenie testu funkcjonalnej mocy progowej w następujący sposób:

CZAS

OPIS

% FTP

20’

wysiłek tlenowy

65

3 x 1’ p. 1’

podwyższona kadencja (ok. 100 rpm)

-

5’

wysiłek tlenowy

65

5’

jazda na czas

max

10’

wysiłek tlenowy

65

20’

jazda na czas

100

10-15’

wysiłek tlenowy

65

Przeprowadziwszy test w powyższy sposób mamy wartości średniej mocy dla 5-minutowej i 20-minutowej czasówki. Jest to wystarczające do określenia godzinnej mocy krytycznej, czyli wartości funkcjonalnej mocy progowej (dokładniejszej niż metodą Allena, ponieważ uniezależnioną od współczynnika 0,95).

Rozwiązanie poniższego układu równań da nam wartość mocy krytycznej:

wzor 3

Ponieważ wartość mocy krytycznej jest bliskim odpowiednikiem funkcjonalnej mocy progowej, to wartość funkcjonalnej mocy progowej określonej metodą mocy krytycznej możemy w przybliżeniu wyrazić poniższym wzorem:

wzor 4

Wzór ten można zastosować do dowolnych długości czasówek, o ile mieszczą się one w przedziałach od 3 do 10 minut oraz od 15 do 30 minut, a wartością mocy podstawianej do wzoru jest wartość mocy średniej z danej czasówki (a nie moc znormalizowana).

Określiwszy poprawnie wartość funkcjonalnej mocy progowej możemy przejść między innymi do planowania stref treningowych i określenia mocy, z jaką powinniśmy się ścigać na określonych dystansach, ale o tym w kolejnych artykułach.

Emil Wydarty

Triathlonista i oficer marynarki handlowej.

Szukaj

Śledź nas

  • Facebook: xTRIpl
  • FeedBurner: http://xtri.pl/index.php?option=com_k2&view=itemlist&format=feed&type=rss
  • Google+: 115445177597970240065
  • Twitter: xTRI_pl
  • YouTube: portalXTRIpl

Reklama

TriCarbon

HomeTreningRowerMoc krytyczna, a funkcjonalna moc progowa

Zapisz się do Newslettera

Podaj nam swój adres email a będziesz na bieżąco informowany o nowych artykułach i konkursach.
*Twój adres email nie będzie udostępniany osobom trzecim.